Từ giữa năm 1975, tình hình quan hệ Việt Nam – Trung Quốc dần trở nên căng thẳng. Trung Quốc đơn phương chấm dứt viện trợ kinh tế, kỹ thuật và có các hành động khiêu khích, xâm phạm ở khu vực biên giới phía bắc của Việt Nam.
Ở phía Nam, sau khi lên nắm quyền tháng 4 năm 1975, chính quyền Pôn Pốt đã phát động chiến tranh xâm lược biên giới Tây Nam Việt Nam. Từ tháng 5 - 1975, quân Pôn Pốt gây ra nhiều vụ hành quân khiêu khích, xâm phạm lãnh thổ của Việt Nam như: đánh chiếm đảo Phú Quốc, đảo Thổ Chu và xâm nhập nhiều vùng biên giới trên đất liền Việt Nam. Thực hiện quyền tự vệ chính đáng, Quân dân Việt Nam mở cuộc tổng phản công, làm tan rã đại bộ phận quân chủ lực đối phương. Theo yêu cầu của Mặt trận đoàn kết dân tộc cứu nước Cam Pu Chia, quân tình nguyện Việt Nam cùng quân dân Cam Pu Chia đánh đổ chính quyền Pôn Pốt. Ngày 7-1-1979, Thủ đô Phnôm Pênh (Campuchia) được giải phóng.
Trong thời điểm quân chủ lực Việt Nam chưa rút về nước sau khi đánh bại Khmer Đỏ Pôn Pốt đầu năm 1979, Bắc Kinh đã phát động cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc. Trước cuộc chiến đấu ngoan cường của quân dân Việt Nam và sự phản đối mạnh mẽ của dư luận quốc tế, Trung Quốc tuyên bố rút quân từ ngày 5/3/1979. Tuy nhiên, tình hình biên giới phía Bắc vẫn tiếp tục căng thẳng kéo dài đến cuối năm 1989, đặc biệt tại Vị Xuyên (Hà Giang).
