Ngô Quyền Đại Phá Quân Nam Hán - Bạch Đằng (938)
Từ sau cuộc khởi nghĩa của Lý Bí – Lý Nam Đế và sự tiếp nối
của Triệu Quang Phục – Triệu Việt Vương, năm 603 nước ta lại một lần nữa rơi
vào ách đô hộ. Trong suốt quãng thời gian khoảng hơn 300 năm, từ năm 603 đến
năm 938, nhân dân ta không cam chịu khuất phục, dù bị đàn áp dã man vẫn liên tục
đứng lên dựng cờ khởi nghĩa, lớp trước ngã xuống, lớp sau tiếp tục. Nhiều cuộc
khởi nghĩa đã dành được những thắng lợi nhất định phải kể đến như: khởi nghĩa
Mai Thúc Loan, khởi nghĩa Phùng Hưng và đặc biệt là những nỗ lực giành quyền tự
chủ, dựng nên độc lập của họ Khúc và họ Dương.
Nhưng phải đến tận năm 938, Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán
trên sông Bạch Đằng, dân tộc ta mới chính thức chấm dứt 1000 năm đêm trường nô
lệ của nhân dân ta dưới ách thống trị của phương Bắc, Đại Việt từ đây hùng cứ
phương Nam.
Trở lại thời điểm năm 931, Dương Đình Nghệ sau khi đánh đuổi quân Nam Hán lần thứ nhất, tuy chưa dám xưng vương nhưng cũng đã giành lại quyền tự chủ cho người Việt, tự xưng là Tĩnh Hải tiết độ sứ. Yên Bình được ít năm, đến năm 937 thì nội bộ có binh biến, Dương Đình Nghệ bị nha tướng của mình là Kiều Công Tiễn ám sát để cướp ngôi Tiết Độ Sứ. Ngô Quyền là con rể của Dương Đình Nghệ hay tin lập tức tập hợp lực lượng đánh Kiều Công Tiễn để xử tội phản chủ. Kiều Công Tiễn sợ hãi, cùng đường bèn cầu viện quân Nam Hán sang giúp đánh Ngô Quyền. Nhà Nam Hán tất nhiên không bỏ qua cơ hội này để danh chính ngôn thuận xâm chiếm nước ta lần nữa.
Vua Nam Hán lập tức phong con trai là Thái tử Hoằng Tháo làm Tĩnh Hải tiết độ sứ chỉ huy một đạo binh thuyền lớn theo đường ven biển hùng hổ tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Vua Nam Hán cũng thân chinh dẫn theo một đạo quân xuống đóng ở vùng biên giới Hải Môn (vùng biên giới phía Đông Bắc Quảng Ninh ngày nay) để phô trương thanh thế, tạo chỗ dựa, yểm trợ cho Hoằng Tháo.
Ở Giao Châu, được sự ủng hộ của cả quân binh và người dân, Ngô Quyền nhanh chóng kết liệu kẻ phản nghịch Kiều Công Tiễn, rồi lập tức gấp rút cùng quân sĩ và nhân dân chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán. Với sự am hiểu về địa hình, cùng tài quân sự xuất chúng, Ngô Quyền đã biến Bạch Đằng giang trở thành mồ chôn chung của binh tướng Nam Hán. Ngài cho người lên rừng chặt cây đẽo cọc, rèn sắt làm mũi nhọn bịt ở đầu cọc rồi cho người đóng các cọc này xuống những khu vực hiểm yếu ở lòng sông Bạch Đằng. Ngô Quyền tập hợp lực lượng mạnh mẽ và thiện chiến nhất với những dũng tướng như: Đỗ Cảnh Thạc, Dương Tam Kha, Ngô Xương Ngập và cả nữ tướng Dương Phương Lan - con gái Dương Đình Nghệ và cũng là người bạn đời của Ngài. Tất cả đã được chuẩn bị chu đáo để nghênh đón Hoằng Tháo.
Một ngày mùa đông, cuối năm 938, binh thuyền do Hoằng Tháo chỉ huy vượt biển, nhanh chóng tiến vào sông Bạch Đằng. Ngô Quyền sắp xếp cho một số thuyền bé tiến ra nghênh đón, dụ địch. Hoằng Tháo thấy quân ta thưa thớt thuyền lại nhỏ dễ bắt nạt liền hung hăng tiến vào. Đội thuyền của ta do tướng Nguyễn Tất Tố chỉ huy vừa đánh vừa dụ địch vào sâu trong trận địa cọc ngầm của ta. Xác định toàn bộ binh thuyền quân Nam Hán đã nằm gọn trong trận địa, quân ta đồng loạt lao lên tấn công từ 3 phía, dồn địch vào giữa bãi cọc. Quân địch bất ngờ bị vây hãm, chịu đòn tấn công dồn dập từ nhiều phía bất đầu luống cuống. Nhưng đây mới là món khai vị, món chính còn chưa lên mâm. Chưa kịp chỉnh đốn lại đội hình sau khi bị quân ta vây đánh cho choáng váng, lộn xộn thì lại gặp lúc thủy triều xuống, nước rút, những bãi cọc ngầm với đầu nhọn bịt sắt lộ ra, thuyền địch mắc vào bãi cọc không có cách nào tránh thoát hay chống cự, đa số vỡ nát, quân địch chết chìm nhiều hơn chết trận. Trận Bạch Đằng đại thắng. Tiếng hò reo tung hô thắng trận trên Bạch Đằng giang vang vọng như sấm rền. Ngô Quyền xưng vương, nước Nam độc lập.
Đại thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng là dấu mốc lịch sử quan trọng của dân tộc. Khẳng định ý thức dân tộc, khát khao độc lập từ rất sớm của dân tộc ta, quyết tâm giữ vững mảnh đất tổ tiên Văn Lang, Âu Lạc, đồng thời là nền tảng vững chắc cho những bước chân trên con đường đòi và giữ độc lập, chủ quyền đầy gian nan của dân tộc sau này. Chiến thắng vang dội này còn khẳng định trí tuệ quân sự xuất chúng của Ngô Quyền, công thức cọc nhọn và thủy triều trên Bạch Đằng Giang đã trở thành kinh điển trong lịch sử dân tộc bởi nó có thể khuất phục không chỉ quân Nam Hán và cả quân Tống, hay thậm chí là Nguyên Mông hùng mạnh. Tất cả đều có chung số phận là chôn mình dưới nước xiết Bạch Đằng giang.
Để có cái nhìn trực quan hơn về chiến công hiển hách này, mời quý thầy cô và các bạn học sinh tham khảo video tái hiện Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán trên bản đồ tại: https://youtu.be/V-pLLkO_GlM
Xem thêm: Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân: Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân